Bart Jan de Graaf: De actualiteit van Hannah Arendt
‘Het is een treurige waarheid dat het meeste kwaad wordt gedaan door mensen die niet kiezen tussen goed of kwaad’. Dit citaat is een bekende uitspraak van Hannah Arendt (1906 – 1975), een Duits-Amerikaans Joods filosofe en politiek denker. Haar werk is tegenwoordig actueler dan ooit. Je hoeft maar een gerenommeerd opinieblad of een kwaliteitskrant open te slaan of je komt haar naam tegen. In zijn lezing geeft cultuur- en ideeënhistoricus Bart Jan de Graaf een inkijkje in diverse overwegingen, thema’s en ideeën van deze fascinerende Duitse denkster. Het ‘denken’ en de ‘gedachteloosheid’ staan daarbij centraal. Zijn dat misschien ook de thema’s die haar denken zo actueel maken?
De filosofie van Hannah Arendt, die overigens geen filosoof genoemd wilde worden, richt zich niet op een abstracte ideeënwereld maar op onze dagelijkse ervaring en hoe wij denken en (politiek) handelen. Zij was van mening dat politieke kwesties veel te belangrijk zijn om aan de politici over te laten. De verantwoordelijkheid voor wat er in de wereld gebeurt, legt ze bij ons allemaal.
Hannah Arendt vluchtte in 1943 uit Duitsland voor het nationaalsocialisme en de Jodenvervolging. Ze is vooral bekend om haar analyse van totalitaire samenlevingen en haar verslag van het Eichmann-proces, waarin ze de term ‘banaliteit van het kwaad’ munt. Macht, kwaad en politiek zijn centrale begrippen in haar werk. Haar belangrijkste werken zijn: The Origins of Totalitarianism (1955); The Human Condition (1958); Eichmann in Jerusalem (1963)
Over de spreker
Bart Jan de Graaf is afgestudeerd als historicus aan de Universiteit Utrecht, met als specialisatie ‘Cultuur- en ideeëngeschiedenis vanaf de Verlichting’. Sinds 2012 geeft hij als zzp’er lezingen over zeer uiteenlopende (cultuurhistorische) onderwerpen op diverse locaties in Limburg. Zie ook www.bartjandegraaf.nl. Bart Jan is oprichter van Podium Babel.
