Dr. Gideon Koekoek, universiteit Maastricht: De betekenis van de Einstein Telescoop (‘een nieuw venster op het heelal’) voor de Euregio
Begin 2027 zal naar verwachting het besluit vallen of één van de meest ambitieuze wetenschappelijke projecten van Europa, zelfs van de wereld, naar Limburg komt. Het gaat om de Einsteintelescoop, een ondergronds observatorium waarmee zwaartekracht-golven gedetecteerd kunnen worden en dat onderzoekers in staat stelt dieper de ruimte in te kijken dan ooit tevoren. Een van de wetenschappers die direct betrokken zijn bij (de voorbereidingen van) dit prestigieuze project, is Dr Gideon Koekoek (Universiteit Maastricht). We stellen het zeer op prijs dat hij bij Podium Babel komt uitleggen wat de betekenis is van dit prestigieuze project, zowel voor de wetenschap als voor de regio.
Nederland, België en Duitsland onderzoeken samen of ze dit observatorium van wereldklasse kunnen huisvesten in de Euregio Maas-Rijn (regio Maastricht-Aken-Luik). De universiteit van Maastricht heeft hierbij een centrale rol. Hier is namelijk de ETpathfinder gevestigd, een R&D Infrastructuur om alle technologieën voor dit project te testen.
De uitgangspositie van onze regio is goed. De bodemstudies zijn gunstig en het rustige landschap biedt de garanties die nodig zijn voor goede wetenschappelijke metingen. Verder heeft de grotere omliggende euregio goede infrastructurele verbindingen en sterke onderzoeksinstituten en hightech bedrijven die de realisatie van de Einstein Telescoop mogelijk maken. De race is echter nog niet gelopen; er zijn nog twee andere locaties die een kans maken: de Oost-Duitse deelstaat Saksen en Sardinë (Italië).
Mocht de Einstein Telescoop inderdaad naar Limburg komen, dan betekent dat een enorme impuls voor de economie. Het project zal veel toptalent op het gebied van natuurweten-schappen en techniek naar de regio trekken. Onderzoek toont aan dat elke euro die wordt geïnvesteerd een drievoud aan economische toegevoegde waarde oplevert. Dat biedt kansen voor toekomstige generaties. In het nieuwe regeerakkoord is dan ook een passage opgenomen waarin het kabinet toezegt zich in te blijven zetten voor de realisatie van dit project. De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Sjoerd Sjoerdsma, was tot voor kort de CEO van de Einstein Telescope Nederland (ET NL)
Over de spreker
Gideon Koekoek is gepromoveerd in de Theoretische Natuurkunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hij is sinds 2017 verbonden aan de Faculty of Science and Engeneering van de Universiteit Maastricht, waar hij onder meer onderzoek doet naar gravitatiegolven in nauwe samenwerking met Nikef, the LIGO/Virgo/Kagra Collaboration for gravital wave physics, het Einstein Telescope Consortium en andere nationale en internationale initiatieven.
